Opinievormers

“Er zijn Alphenaren die zich profileren door te strijden voor een betere stad, betere voorzieningen, meer evenementen, betere doorstroming, kortom voor een leefbaarder Alphen. Gebeurt er iets in ‘ons dorp’ dan kun je er zeker van zijn dat deze Alphenaren een mening hebben die ze niet onder stoelen of banken steken”.

Ik vrees één van de Alphenaren te zijn die hier worden bedoeld. Alphenaren die, dus enigszins overbodig, op vrijdag 2 december in de imaginaire spotlights van ons debatcafé Op het Dorp worden gezet. Want deze keer staat het onderwerp OPINIEVORMING op het programma. Helaas kan ik daar niet bij zijn, want er moet, soms ook op de late vrijdagmiddag, brood verdiend worden.
Nu is opinie een vreemd woord, het heeft dan ook meerdere betekenissen, zoals “Denkwijze”, “Gevoelen”, “Idee”, “Mening”, “Zienswijze”. Als we het dus, zoals bij ons eigen debatcafé, over opinievorming hebben, betekent dit dus automatisch dat wij, politici, onderwijzers, journalisten, auteurs en bloggers, worden voorondersteld via ons schrijven, praten en publieke optredens de denkwijze, gevoelens, ideeën, meningen of zienswijzen van anderen te beïnvloeden. Het is maar de vraag of die vooronderstelling wel klopt.
Sommige gedoodverfde ‘opinievormers’ gaat het er immers alleen om zoveel mogelijk handen op elkaar te krijgen. Die zetten een verhaal, een speech of een blog op rond al wat bij velen in de maatschappij leeft. Dat levert gegarandeerd veel bijval op, want veel mensen willen het liefst horen en lezen wat ze zelf ook al vonden. ‘Hij (of zij) zegt het toch maar even’! Helaas, deze ‘opinievormers’ vormen helemaal niets, hun verhaal sublimeert slechts wat vele anderen allang dachten, en wat de mensen die er iets mee kunnen doen, allang weten. Leuk voor de advertentie-inkomsten van het betrokken medium, maar daar blijft het ook wel bij.

Anderen, we hebben dit weer eens kunnen meemaken rond het laatste VVD congres, vertellen een verhaal dat het in eigen kring prima doet, maar waar de rest van de maatschappij geen boodschap aan heeft. Zij “preken voor eigen parochie” en oogsten daarmee intern veel lof en waardering. Zij uiten hun opinie, maar vormen die niet, omdat die opinie bij de aanhangers én tegenstanders allang gevormd is. Het slag mensen die één van mijn assistenten ooit ‘Sprekende Folders’ noemde. Wat ze zeggen staat al op ‘tig’ plaatsen geschreven, en is ook al door ‘tig’ mensen eerder uitgesproken. Ze herhalen een boodschap tot ze ook zelf niet meer weten waarom die ooit is verwoord.

Natuurlijk zijn er ook schrijvers, bloggers en redenaars die heel gericht proberen de opinie van bepaalde mensen, en de groep daar omheen, te beïnvloeden, en die het weinig uitmaakt wie er nog meer kennis van neemt. Voor het gemak reken ik mezelf daar maar toe. Bij dat beïnvloeden, bij dat ‘opinievormen’ moet je er natuurlijk rekening mee houden dat degenen die je wilt beïnvloeden natuurlijk zelf al een mening gevormd hebben. Ze zullen daarvoor, in ieder geval in eigen ogen valide, argumenten hebben. Die mensen bereik je niet door partijprogramma’s op te lepelen, uit andermans werk voor te lezen of door de volkswoede op te wekken. Daarvoor heb je, nét als in een professioneel verkoopgesprek, tegenargumenten nodig. Dus niet zomaar iets beweren, hoe leuk het ook klinkt, maar die bewering altijd ondersteunen met solide argumenten. Misschien vervelend voor sommige lezers, maar absoluut noodzakelijk om iets te bereiken bij degenen die je wílt bereiken.
Natuurlijk zijn alle ‘opinies’ confronterend, en leiden ze tot reactie. Soms zelfs als een commentaar op wat werd geschreven of gezegd. Maar het simpele feit dat mensen reageren, betekent allerminst dat opinievorming plaats heeft. Als mensen hun denkwijze, gevoelens, ideeën, meningen of zienswijzen door jouw toedoen gaan aanpassen (en dat is wat anders dan dat ze jouw mening delen) dan gaan ze dat ook zelden in alle openheid toegeven. Dan verschijnt er een interview in een krant, of een speech in de gemeenteraad, waarin zinsneden voorkomen die vrijwel één op één uit een ‘opiniestuk’ zijn geplukt. Of je ziet door jou ontwikkelde modellen en theorieën gebruikt worden. Of er wordt, vroeger of later, een besluit genomen dat nét iets anders is geformuleerd dan oorspronkelijk de bedoeling was. Kijk, dát is wél opinievorming!

Overigens ben ik niet zo optimistisch te denken dat mij, of wie dan ook, zoiets elke keer lukt. Ooit heb ik, als verkoopdirecteur van een farmaceutisch bedrijf, onderzoek gedaan naar de effectiviteit van artsenbezoek. Daaruit bleek dat zelfs goedopgeleide ‘vertegenwoordigers’ van een onbetwist A-merk er hoogstens in slaagden éénmaal per dag het voorschrijfgedrag van een arts te veranderen. Ongetwijfeld hebben ze wel vaker de opinie van die artsen veranderd, maar het veranderen van een opinie leidt niet direct tot ander gedrag. Ook onderwijsmensen zijn vaak allang blij als blijkt dat uiteindelijk bij één of twee studenten in een klas door hun toedoen ‘een lichtje is gaan branden’.
Kortom, ook al ben je serieus bezig met die opinievorming, zelfs al lukt het je de opinie van mensen te veranderen, dan nog is het maar de vraag of daaruit ook een ander gedrag voortkomt.
De invloed van een ‘opinievormer’ is dus maar beperkt, hoe je het ook bekijkt.

Geef een reactie

Recent nieuws

Moeder met kind is terug 14.12.2018 16:56 Gemeente Alphen

Eerste Tiny Forest in Alphen aan den Rijn geplant 14.12.2018 16:26 Gemeente Alphen

Besluiten gemeenteraad 14.12.2018 14:26 Gemeente Alphen

50 leerlingen Ashram College nu stralende Energiecoach 14.12.2018 13:41 Gemeente Alphen

Aankondiging #VRAGENUUR ME (mobiele eenheid) 11.12.2018 14:41 Politie Alphen aan den Rijn

Aanplant bomen Thorbeckeplein en omgeving 11.12.2018 13:56 Gemeente Alphen

Graffitikunstenaar bij Rijnvicus 11.12.2018 09:41 Gemeente Alphen

Aankondiging #VRAGENUUR 10.12.2018 20:26 Politie Alphen aan den Rijn

Wijkagenten en WijkBoa spreekuur Alphen Noord 10.12.2018 19:41 Politie Alphen aan den Rijn

Fractie stelt vragen over wijkplannen 10.12.2018 17:41 D66 Alphen a/d Rijn

Alphen aan den Rijn – Sloot langs de Hoorn drooggelegd voor rechercheonderzoek 06.12.2018 14:07 Nieuws | Zuid-Holland | politie.nl

Fietswrakken ruimen 06.12.2018 09:59 Politie Alphen aan den Rijn

Fietswrakken ruimen 06.12.2018 09:58 Politie Alphen aan den Rijn

Fietswrakken ruimen 06.12.2018 09:58 Politie Alphen aan den Rijn

Vragenuurtje met teamchef John 02.12.2018 09:56 Politie Alphen aan den Rijn

Van wie is deze fiets 01.12.2018 18:26 Politie Alphen aan den Rijn

Verkeersonderzoek in Koudekerk aan den Rijn 28.11.2018 14:27 Gemeente Alphen

VRAGENUUR TEAMCHEF JOHN NIEUMEIJER 28.11.2018 12:06 Politie Alphen aan den Rijn

Tentoonstelling ‘Open Je Ogen – voor mensenhandel’ geopend 28.11.2018 11:26 Gemeente Alphen

Zondag 2 december 2018: Open-deurdienst 26.11.2018 13:26 Sionskerk Alphen


Toekomstige evenementen