Is er nog toekomst voor `De Markt´?

De Markt in gevaar? Ik zal het maar eerlijk bekennen,  de eerste de beste huisvrouw weet meer van het verschijnsel ‘De Markt’ af dan ikzelf. Toen AD/GH deze week een groot artikel aan die markt wijdde, heb ik me eens afgevraagd waarom ik me daarmee zo veel minder bezighoudt dan met welke andere vorm van retailing dan ook. Waarom interesseer ik me nou meer voor kiosken, buurtwinkels of ‘pop-up’ winkeltjes dan voor marktkramen? Verdwijnt die markt in onze geschiedenisboekjes?
Ik denk dat ik me gewoon laat leiden door het feit dat er zo weinig over markten en marktkramen wordt geschreven. In retailend Nederland lijkt ‘de marktkoopman’ niet meer relevant te zijn. Het enige wat iedereen weet is dat die marktkoopman flink veel, en snel, omzet verliest aan de supermarkt. Nog in augustus rapporteerde marktonderzoeksbureau Gfk dat het aandeel van de markt in de verkoop van verse groente 4,8% is, maar dat is ruim 20% minder dan twee jaar geleden. De groentespeciaalzaken, die een aandeel van 3,3% over hebben gehouden, verloren overigens nog veel meer in die twee jaar. Misschien ligt het dus meer aan de activiteiten van supermarkten, dan aan de markt, maar voor die markt maakt dat natuurlijk niets uit, die verliest.

Retailers hebben niet zoveel met historie, maar daar ligt toch wel het antwoord, vrees ik. Waar vroeger de marktkooplui effectief insprongen op de kansen die gevestigde winkels niet wilden, en vaak ook niet konden, benutten, is de toegevoegde waarde van de markt op het hele winkelapparaat steeds verder afgekalfd. We zien al dat de supermarkten niet alleen steeds meer aandacht vragen voor hun versassortimenten, maar daarvoor ook steeds meer ruimte vrijmaken in hun steeds grotere winkels. Bakkers vinden nog wel een plek door misschien minder brood, maar meer kant en klare broodjes te verkopen, en slagers bieden een assortiment dat wel heel moeilijk door supermarkten verbeterd kan worden. Maar wat moet je als vleesverkoper op de markt als de ‘kiloknallers’ je links en rechts om de oren vliegen? En dat geldt natuurlijk ook voor aanbieders van cosmetica en textiel, nu er op zo’n beetje elke straathoek wel een discountdrogist of textiel discounter is te vinden. En datzelfde geldt voor de schoenenbranche of voor tassen. Kortom, de meerwaarde op het vaste winkelbestand, die ‘de markt’ de consument jarenlang bood, is praktisch verdwenen, en het lijkt erop dat het merendeel van de marktkooplui zich dat nauwelijks realiseert. Het wordt inderdaad tijd voor verandering, maar een ‘impuls’ lijkt lang niet genoeg. Het begrip ‘markt’ moet een compleet nieuwe invulling krijgen. Niet gebaseerd op wat er ooit was, maar op wat er in de toekomst overblijft. En zo blijf je in dit retailvak nooit uitgeleerd!

Voor Alphen speelt natuurlijk een ander probleem, en wel dat het Thorbeckeplein een flink aantal jaren in een bouwput verandert. Iedereen, marktkooplui, gemeente én politiek, steekt de kop in het zand, maar de praktijk is dat er straks nergens in ons stadshart plaats is voor ‘de markt’. En omdat niemand erover praat, komt er ook geen oplossing en lijken de huidige problemen van die markt een kleinigheid vergeleken bij wat die markt in de komende vijf jaar te wachten staat.

De markt aan het Carmenplein is weer een verhaal apart. Zo langzamerhand is het toch wel bekend dat rond ‘De Ridderhof’ heel veel prijsbewuste consumenten wonen. Niet voor niets hebben daar de laatste tijd onvervalste discounters als Wibra, Zeeman en De Schoenenreus winkels geopend. Niet voor niets komt daar binnenkort een filiaal van ALDI bij. Als je het in die omgeving als marktkoopman niet uithoudt, is bij jou die spreekwoordelijke gulden allang geen daalder meer waard! Waar je in het verleden als marktkoopman een welkome, goedkope, aanvulling op het duurdere aanbod van de winkels in De Ridderhof vormde, is die positie compleet verdwenen. Misschien moet je het op die plek nu vooral zoeken in aanbod dat niet (meer) in dat buurtwinkelcentrum voorhanden is.

Alle retailers, dus ook marktkooplui, wijzen al snel naar de gemeente. Maar de gemeente faciliteert alleen initiatieven vanuit het bedrijfsleven, maar is zelf niet van plan, en trouwens ook niet in staat, om zelf initiatief te nemen. Alle retailers, en dat wordt vaak vergeten, zijn van nature snel geneigd om hun boeltje te pakken en te verhuizen naar een betere vestigingsplaats als ze weinig winstkansen zien. Van nature zijn ze niet zo gericht op het verbeteren van hun eigen vestigingsplaats en dat geldt zeker voor marktkooplui. Tenslotte weet je nooit hoelang, en in welke mate, je gaat profiteren van je investering.
Voor het centrum zullen marktkooplui én winkeliers het moeten hebben van centrummanagement op basis van een BIZ constructie met verplichte bijdrage van ondernemingen én gemeente. Voor het Carmenplein bestaat alleen ruimte in samenwerking met de winkeliers op de Ridderhof.
Maar, in welke constructie dan ook, de markt moet zichzelf opnieuw uitvinden. Anders wordt het daadwerkelijk een onderwerp in geschiedenisboekjes.

Zoeken

Toekomstige evenementen

Er zijn momenteel geen toekomstige events.