Reinders Alphen: Excellent

Excellent is een woord dat in onderwijskringen steeds vaker opduikt. Excellente leerlingen en studenten zouden noodzakelijk zijn om de BV Nederland weer zo belangrijk te maken als het land ooit, met VOC en bijbehorende mentaliteit, was. Iedereen, onderwijs, overheid én bedrijfsleven, slooft zich uit om zoveel mogelijk excellente landgenoten te fabriceren. Ook op mijn eigen instituut, Avans Hogeschool in Den Bosch, zijn speciale projecten opgestart om excellente studenten vrij baan te geven. Bestuursvoorzitter Paul Rüpp zette dat gisteren in een Brabants onderonsje tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven nog eens even aan: ‘We moeten zorgen dat we op bepaalde vlakken excelleren met internationale allure.’ Is het dan zo slecht, daar in Den Bosch? Nou, bepaald niet, want we zijn, volgens Elsevier, opnieuw de beste hogeschool van Nederland en dat geldt ook voor een flink aantal opleidingen, waaronder de mijne (Commerciële Economie). Nee, het gaat er niet om studenten de beste start voor hun latere carrière te geven, maar vooral om met dat relatief kleine aantal ‘excellente studenten’ regionaal, nationaal én internationaal te scoren. Vanuit de onversneden vijfjes en zesjes cultuur moeten een aantal excellente studenten opstaan die vervolgens ons instituut die gewenste internationale allure geven. Mijn academie heeft zelfs al een speciale opleiding opgezet, waar creatieve (lees excellente) studenten in speciale onderwijsruimtes en met een royaal toegemeten ondersteuning van docenten iets studeren dat ‘Advanced Business Creation’ heet. Eenmaal afgestudeerd ligt de wereld voor hen open, is het, vooralsnog onbewezen, idee daarbij. Intussen mogen ze bij elk officiële gelegenheid laten zien hoe excellent ze wel niet zijn. Maar, na een kleine financiële stimulans bij de start, zal die kleine opleiding steeds zwaarder gaan wegen op het budget van onze academie, en je moet je afvragen hoelang anderen, studenten én docenten, in ons overvolle gebouw die voorkeurspositie nog accepteren. Niet die paar ‘excellente’ studenten, maar die paar duizend anderen die jaarlijks afstuderen bepalen al jaren onze ‘excellente’ plaats op de hitlijst van hogescholen. We zouden er goed aan doen juist in de breedte te kijken waar we het nog veel beter zouden kunnen doen, in plaats van ons te concentreren op een klein groepje dat uiteindelijk gewoon een universitaire opleiding zou moeten volgen.
Hoe anders ligt dat bij onze Scope scholen, waar directeur Cil Wigmans moet constateren dat zijn instituut vooral in HAVO en VWO forse steken heeft laten vallen. Waar ik, nog niet zó lang geleden, moest uitleggen waarom onze oudste zoon op het Ashram zat in plaats van op het gevierde ‘Christelijk Lyceum’, is juist dát instituut landelijk veroordeeld als het zwarte schaap van de onderwijsgemeenschap. Scope doet het net andersom als Avans. Ze gaan niet voor excellente leerlingen, maar de protestantse scholengroep wil juist, via het leerpark, graag excelleren in het lager beroepsonderwijs. Het lijkt erop dat daar bestuurlijk zoveel aandacht aan is gegeven, dat het HAVO en VWO onderwijs is ingeslapen. En dán krijg je het in Nederland om je oren, dát gaat Wigmans ook nieuwe leerlingen kosten, zodat het ook budgettair nog moeilijker wordt om de zaak recht te zetten. Het lijkt erop dat de actieve Scope voorzitter, die ook nog lector is aan de Stenden Hogeschool in Leeuwarden, nu echt keuzes moet maken. Want, en daar ziet Paul Rüpp van Avans het beter, ouders én kinderen interesseert het niet zoveel wat een scholengroep allemaal voor leuke dingen doet, als zij maar de beste opleiding krijgen. En daar moet Scope op inspelen, wát het belang van dat leerpark ook is. Gelukkig is kwaliteit van onderwijs op HAVO en VWO iets wat je helemaal intern kunt oplossen, daar heb je geen ingewikkeld overleg met andere scholen, met de overheid, gemeenteraad of het bedrijfsleven voor nodig! Scope moet per direct meer aandacht geven aan wat binnen het hele vervolgonderwijs als drager van excellent functioneren wordt gezien: de VWO afdeling.

Een ander geval van ‘excellent’ zien we bij de Leonardo Scholen voor ‘hoogbegaafde kinderen’. Nu wil ik absoluut niet de indruk wekken dat ultraslimme kinderen allemaal wel ‘vanzelf’ goed terecht komen. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat dit helemaal niet het geval is. Maar, net als bij de ABC opleiding van Avans, kun je vraagtekens zetten bij de gevonden oplossing, namelijk een compleet nieuw, op kinderen met een vastgesteld hoog IQ gericht, onderwijssysteem optuigen. Nu al blijkt dat schoolbesturen problemen hebben om deze peperdure onderwijsvorm te betalen. Je mag je ook rustig de vraag stellen wat er zou gebeuren als elke basisschool leerling in kleine klassen zou worden opgeleid, omringd met een scala aan ‘leuke dingen’ om hun intellect te prikkelen. Ook hier doet zich de vraag voor of, en hoelang, de financiering van Leonardo scholen uit de lopende onderwijsbudgetten kan worden gehandhaafd. Hoelang accepteert ‘de maatschappij’ dat kinderen die toch al meer hebben meegekregen dan de meeste anderen, extra gemeenschapsgeld krijgen om nóg beter terecht te komen. Terwijl dat laatste ook nog eens moet blijken. En, hoewel er met dit soort kinderen, slechts een paar procent van alle schoolkinderen vormend, meer loos is dan dat ze alleen wat slimmer zijn, zullen ze het uiteindelijk toch ook moeten redden tussen minder begaafden. Misschien is meer aandacht voor deze groep op de PABO veel effectiever.

Excellent lijkt een splijtzwam te worden binnen het onderwijs, een vlag waarmee driftig wordt gezwaaid om de eigen concurrentiepositie van het onderwijsinstituut binnen een afnemende markt zeker te stellen. Maar wel een vlag waar leerlingen en studenten zelf niet zo veel opschieten, op die paar uitzonderingen na. In ieder geval geen vlag die past bij onze ‘cultuur’. Maar dat is weer een ander onderwerp.

Zoeken

Toekomstige evenementen

Er zijn momenteel geen toekomstige events.