Speech burgemeester Schoof

Hieronder de integrale tekst van de speech die burgemeester Schoof vanavond om 19:53 heeft uitgesproken in het kader van de herdenkingsplechtigheden in het Burgemeester Visserpark:

Vrijheid, grondrechten en veiligheid

“Er is niets belangrijker in de wereld dan vrijheid. Vrijheid is het waard om opofferingen voor te doen, het is het waard om er je baan voor te verliezen, het is het waard om er voor in de gevangenis te zitten.”

Deze woorden zijn van Martin Luther King, lang geleden uitgesproken, maar nog altijd actueel. Vrijheid is het belangrijkste goed voor een mens, voor een volk.

In Nederland zijn we eraan gewend geraakt. Na ruim zestig jaar in vrede en veiligheid leven. Toch mogen we die vrijheid nooit vanzelfsprekend vinden. Onverschillig worden ten opzichte van dit grondrecht is gevaarlijk. Vrijheid is namelijk nooit af. Vrijheid is een voortdurend ‘werk in uitvoering’. Het thema van dit jaar van de Nationale Herdenking is: “Vrijheid, grondrechten en veiligheid.” Drie zaken die voor ons zo gewoon zijn geworden, maar die dat niet altijd zijn geweest. En nu nog niet zijn voor iedereen.

Want hoe wordt die vrijheid gewaarborgd? Wie moet daarvoor zorgen? Dat kunnen wij in de eerste plaats zelf, als burgers. Door de handen ineen te slaan kunnen we actie ondernemen. Door onze stem te laten horen of actief te zijn bij internationale organisaties. Natuurlijk ligt hier ook een belangrijke taak voor een overheid. Die dient in de eerste plaats de rechtsstaat en de democratie te waarborgen. Dit houdt in dat zij de burgers beschermt tegen dreiging van oorlogsgeweld.

In de tweede plaats moeten we denken aan maatregelen die overheden kunnen treffen om burgers te beschermen tegen elkaar. Daarbij gaat het ook om een sociaal beleid dat gericht is op meedoen. In de derde plaats gaat het om de overheid die samenwerkt met andere landen voor vrede, vrijheid en veiligheid. Internationale samenwerking en verdragsorganisaties zoals de VN, de NAVO en de EU hebben op dit vlak sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog veel betekend voor de burgers in de lidstaten en daarbuiten.

Vandaag staan we stil bij de slachtoffers uit die Tweede Wereldoorlog. Daarin kwamen miljoenen mensen om het leven. Soldaten en burgers. Mannen, vrouwen en kinderen. Dood. Voor het nazi-regime was de oorlog een bewuste keuze. Maar veruit de meeste mensen, ook Duitsers, werden ongewild de strijd in gesleurd. Ook Alphen aan den Rijn heeft verliezen geleden. De Joodse gemeenschap is verdwenen. Vóór de Tweede Wereldoorlog had Alphen aan den Rijn een kleine joodse gemeenschap van ruim 50 mensen. Verreweg de meeste joodse inwoners zijn in oktober 1942 gedeporteerd en vervolgens vermoord. Slechts enkelen overleefden de oorlog door onder te duiken. Ook tientallen andere Alphenaren ontvielen ons. Zij kwamen om in Duitsland, op een van de wereldzeeën of in de lucht, of stierven in het verzet. Kort na de oorlog ontvielen ons nog acht Alphenaren in het toenmalig Nederlands Indië.

Straks staan we twee minuten stil bij die slachtoffers van deze en andere oorlogen. 120 tellen betuigen we stille eer aan hen die gevallen zijn. Toen èn nu. Voor een heleboel mensen op deze wereld is vrijheid een droom temidden van een nachtmerrie die realiteit is. Omdat het in hun land elke dag oorlog is. Omdat het volgende gevaar al om de hoek loert.

Zò wordt herdenken niet alleen terugdenken aan het verleden. Elie Wiesel zei dat heel mooi in een toespraak uit 1986: “De rechten van de mens worden op elk continent met de voeten getreden. Er worden meer mensen onderdrukt dan er in vrijheid leven. Hoe kun je ongevoelig zijn voor hun situatie?” Zo beschouwd is herdenken ook een opdracht om de strijd voort te zetten waarvoor onze gevallenen hun leven lieten, een strijd voor een wereld waarin menselijke waardigheid en solidariteit centraal staan. Daarom ook beeldt ons monument een man uit, die met een blik op de toekomst is gericht.

En denkt u nu: dat kan ik niet alleen? Wat voor verschil kan één mens nu maken? Veel. Ook hier leen ik woorden van Elie Wiesel als hij zegt: “Er is zoveel te doen. Er is zoveel dat gedaan kan worden. Eén persoon – een Raoul Wallenberg, een Albert Schweitzer, een Martin Luther King Jr.- één integer persoon kan het verschil maken tussen leven en dood.” Zoals ook Corstiaan Bos. Een Alphense man die als puber bij het verzet in Alphen terecht kwam. De Historische Vereniging Alphen aan den Rijn heeft een documentaire laten maken over hem met de titel “Niet in de banken maar ondergronds”. U kunt de film vanavond gaan bekijken in het Parkfilmhuis of morgen op Alphen Stad TV.

Eén mens kan het verschil maken. En ook zeker is dat we elkaar nodig hebben.

Om dat te illustreren wil ik u een gedicht voorlezen van Martin Niemöller. Een Duitse predikant die tegen Hitler streed. Hij heeft dat moeten bekopen met zeven jaar gevangenschap in een concentratiekamp. Hij heeft het overleefd, maar tijdens zijn verblijf in het concentratiekamp besefte hij wel iets: dat voor elkaar opkomen, net zo belangrijk is als voor jezelf opkomen.

Want als u niet voor een ander opkomt, wie moet er dan voor u opkomen als u het ooit nodig heeft?

Toen ze de communisten kwamen halen
heb ik niets gezegd,
ik was geen communist.

Toen ze de vakbondsleden kwamen halen
heb ik niets gezegd,
ik was geen vakbondslid.

Toen ze de joden kwamen halen
heb ik niets gezegd,
ik was geen jood.

Toen ze de katholieken kwamen halen
heb ik niets gezegd,
ik was geen katholiek.

Toen kwamen ze mij halen
en er was niemand meer om iets te zeggen.

Geef een reactie

Recent nieuws

Zilveren Tomaat voor SP veteraan Gerard Harmes 17.01.2019 15:30 SP Alphen

Donderdag 17 januari 2019 is het weer zover 17.01.2019 15:06 Politie Alphen aan den Rijn

Zondag 20 januari: Maandelijkse bidstond 17.01.2019 15:06 Sionskerk Alphen

Alphen aan den Rijn – Drie verdachten berovingen met taser aangehouden 17.01.2019 14:56 Nieuws | Zuid-Holland | politie.nl

Actief voor de circulaire economie 17.01.2019 14:26 Gemeente Alphen

Start kaartverkoop unieke muziekavond met Massada in Adventskerk 15.01.2019 10:56 Adventskerk | Nieuws

Kerstpakkettenactie bedankt Alphenaren! 14.01.2019 11:56 Adventskerk | Nieuws

Maandag 21 januari 2019: Koffieochtend Sionskerk! 14.01.2019 11:41 Sionskerk Alphen

https://www 12.01.2019 22:41 Politie Alphen aan den Rijn

Wat ze ook verzinnen, laat niemand binnen 10.01.2019 11:26 Politie Alphen aan den Rijn

Getuigenoproep 10.01.2019 11:26 Politie Alphen aan den Rijn

Eigenaar fiets gezocht 06.01.2019 08:41 Politie Alphen aan den Rijn

Pastoraat ds. De Jonge 29.12.2018 22:56 Adventskerk | Nieuws

Nieuwe ambtsdragers 29.12.2018 22:26 Adventskerk | Nieuws

Zondag 6 januari 2019: koffie na afloop 29.12.2018 21:26 Sionskerk Alphen

Kinderkerstfeest 24 december 18.12.2018 20:41 Adventskerk | Nieuws

Donderdag 20 december is het weer zover 18.12.2018 18:56 Politie Alphen aan den Rijn

Nomineer nu uw Vrijwilligersheld 18.12.2018 16:07 Gemeente Alphen

Moeder met kind is terug 14.12.2018 16:56 Gemeente Alphen

Eerste Tiny Forest in Alphen aan den Rijn geplant 14.12.2018 16:26 Gemeente Alphen


Toekomstige evenementen