Brief aan de provincie en aan Leiden

Nu als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen in Leiden een nieuwe coalitie is gevormd met als eerste punt in het beleidsakkoord: geen (medewerking aan een) RijnGouwelijn door Leiden, staan opnieuw het gemeentebestuur van Leiden en het provinciaal bestuur van Zuid-Holland tegenover elkaar.
In deze situatie willen wij beide partijen oproepen zich niet te laten leiden door formele standpunten en prestige-overwegingen, maar het belang van de reiziger voorop te stellen. Laat men de noodzakelijke time out gebruiken om te komen tot een heroverweging van de plannen, en daarbij beslissend te laten zijn met welke investering de hoogste opbrengst in termen van reizigerskilometers en kostendekking wordt gerealiseerd.
Daarom heeft Rover Holland Rijnland een brief gestuurd aan de provincie en de gemeente Leiden

Aan:
Provinciale Staten van Zuid-Holland
De gemeenteraad van Leiden

i.a.a.
De Minister van Verkeer en Waterstaat
Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland
Burgemeester en Wethouders van Leiden
Het bestuur van Holland Rijnland

Leiden, 9 mei 2010

Nu als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen in Leiden een nieuwe coalitie is gevormd met als eerste punt in het beleidsakkoord: geen (medewerking aan een) RijnGouwelijn door Leiden, staan opnieuw het gemeentebestuur van Leiden en het provinciaal bestuur van Zuid-Holland tegenover elkaar. Wij constateren dat beide partijen daarbij vooral procedurele en staatsrechtelijke argumenten hanteren. Enerzijds gaat het om het gehouden referendum dat heeft laten zien dat het draagvlak voor de RGL bij de Leidse bevolking ten enenmale ontbreekt, anderzijds om de positie van de provincie als bovengemeentelijk bestuur en om gemaakte afspraken. Het is duidelijk dat ook wanneer de provincie als winnaar uit de strijd naar voren komt, de provinciale plannen slechts met vertraging kunnen worden doorgezet.

Daarnaast blijkt de provincie bij de aanbesteding van de exploitatie te stuiten op aanzienlijke problemen. In oktober vorig jaar is al gebleken dat de provincie overweegt om zelf de verantwoordelijkheid voor de opbrengsten op zich te nemen, kennelijk omdat mogelijke exploitanten weinig vertrouwen hebben in de vervoersprognoses. Het is ook duidelijk geworden dat het concept lightrail hoge eisen stelt aan het materieel, wat tot hoge kosten leidt en lange levertijden, met een hoog risico van kinderziektes. De kredietcrisis zou er toe kunnen leiden dat de provincie de voertuigen aanschaft in plaats van de vervoerder, en daarmee ook verantwoordelijk wordt voor het aanvragen van de vergunning tot de toelating op het hoofdspoor. Verder zijn er problemen met de uitvoering van de motie Huls inzake de conducteur op de tram.

De provincie dacht in oktober 2009 nog dat het hernieuwde programma van eisen eind 2009 zou kunnen worden vastgesteld. Het concept is tot op heden echter nog steeds niet voorgelegd aan de consumentenplatforms.

In deze situatie willen wij beide partijen oproepen zich niet te laten leiden door formele standpunten en prestige-overwegingen, maar het belang van de reiziger voorop te stellen. Laat men de noodzakelijke time out gebruiken om te komen tot een heroverweging van de plannen, en daarbij beslissend te laten zijn met welke investering de hoogste opbrengst in termen van reizigerskilometers en kostendekking wordt gerealiseerd. Daartoe zou met één vervoerskundig model zowel voor de verschillende onderdelen van de RGL als voor andere voorstellen die naar aanleiding van de RGL-discussie zijn gedaan, moeten worden nagegaan wat het maatschappelijk rendement is, met inbegrip van de consequenties voor het (overige) busverkeer. Wij denken hierbij aan:

- verbetering van de spoorlijn Leiden-Utrecht met toepassing van het Stedenbaan concept. Hierbij wordt Randstadspoor ook via Leiden met Stedenbaan verbonden
- in plaats van het RGL-stuk Katwijk-Noordwijk verbetering van de busverbinding Noordwijk-Leiden;
- in plaats van een vrije trambaan Leiden-Katwijk een busbaan of een combibaan. Daarmee zou de OV-baan ook gebruikt kunnen worden door bussen naar Nieuw Valkenburg die verder komen dan de rand van dit nieuwe woongebied, door bussen die op de Katwijkse boulevard halteren, en door bussen van de bestaande verbinding Noordwijk-Katwijk-Den Haag (bus 95). Deze laatste zou daarmee worden opgewaardeerd in plaats van afgeschaft;
- doortrekken van de geplande tramverbinding Katwijk-Leiden Centraal-Leiden Lammenschans naar Zoetermeer in plaats van naar Alphen, met aansluiting op Randstadrail;
- koppeling van de verbinding (Den Haag-)Katwijk-Noordwijk aan de Zuidtangent;
- een tramverbinding tussen Leiden Centraal en Leiderdorp, waarbij zowel een tracé via de Langegracht als een via de Willem de Zwijgerlaan zou moeten worden bekeken.

Een dergelijk onderzoek vraagt bij beide partijen de bereidheid de resultaten daarvan serieus te nemen. De provincie dient zich bereid te tonen de RGL of delen daarvan te laten vallen wanneer andere opties kansrijker blijken. Het gemeentebestuur van Leiden moet trams in de stad accepteren wanneer daardoor de prestaties van het openbaar vervoer verbeteren.

Het beleidsakkoord van de gemeente Leiden houdt al rekening met dergelijke onderzoeken. Maar de provincie in feite ook door de samenwerking in OV-bureau Randstad. Het ministerie van V&W komt zeer binnenkort met een visie op regionaal OV.
Wij willen ook graag wijzen op het project Sprintstad van de vereniging Deltametropool, een vereniging waarvan zowel de provincie Zuid-Holland als de gemeente Leiden lid zijn.

Ons voorstel betekent het openbreken van een discussie die de provincie al tien jaar probeert af te houden. Maar juist omdat er nooit een goede vergelijking heeft plaats gevonden tussen de RijnGouwelijn en alternatieven, ontbreekt het draagvlak bij de bevolking voor de plannen van de provincie. Dat maakt die plannen ook kwetsbaar bij een bestuursrechtelijke toetsing, waar immers de onderbouwing van de provinciale plannen aan de orde zal komen. Een plan dat ten opzichte van mogelijke alternatieven duidelijk meer reizigers en een hogere kostendekkingsgraad oplevert, is minder kwetsbaar bij de bestuursrechter en zal dus ook eerder kunnen worden uitgevoerd.

Graag zijn wij bereid dit voorstel nader toe te lichten.

Met vriendelijke groet,

Namens ROVER afdeling Holland Rijnland,

Paul Bordewijk
Voorzitter

11/05/2010, 22:28, link