Nog tien jaar bouwput!

Dat was de titel van een interview met de scheidend stadsarchitect Gunnar Daan in AD/Alphen van zaterdag jl. Nou had die Gunnar, om in deze stad geliefd te worden, een ingebouwd nadeel; hij was, nét als uw columnist en de helft van de huidige bewoners, geen echte Alphenaar. Daarbij kwam hij, net als ik, uit Friesland en daar zijn we er niet aan gewend dingen mooier voor te stellen dan ze zijn. En dat laatste, beste lezers, is wat U nu juist wel dagelijks voorgeschoteld krijgt: mooie verhalen, fantastische vergezichten, gefundeerd in drijfzand. Verhalen zoals dat de bouw in het stationsgebied alleen maar vertraagd zou zijn (aantoonbare leugen), of dat nieuwe bouwers stonden te springen het Lage Zijde plan van bouwer BAM over te nemen (aantoonbaar onjuist). Of het verhaal dat Alphen door al die nieuwe gebouwen een enorme aantrekkingskracht op de hele regio zou krijgen (aantoonbaar flauwekul).
Want in het interview staat niet de Alphense brug centraal, maar het weglopen van BAM, de bouwer van de Hoge Zijde én het bedrijf die ook het ‘waterfront’ van de Lage Zijde zou realiseren. Dat opgeven door BAM zorgt er, ondanks bezwerende toverformules vanuit het stadhuis, voor dat er nog wel een generatie overheen gaat voor de Alphenaren echt kunnen ‘genieten’ van hun nieuwe stadshart. Vele Alphenaren, echte én onechte, gaan de realisatie van dat plan, waarover ze zich al jaren druk maken, echt niet meer meemaken.

Nee, we worden achter elkaar op het verkeerde been gezet door politici die er maar niet aan willen wennen dat we met een internationale crisis zitten. Hele landen, zoals Griekenland, zien een bankroet onder ogen, de beursindices blijven ver onder de veel te optimistische verwachtingen en eigenlijk ziet iedereen wel in dat het nooit meer wordt zoals vroeger. Iedereen, behalve veel Alphense politici die nog altijd dromen najagen die ze al voor de voorgaande crisis (Dot.com) hebbn gedroomd.
Het probleem van die dromen is altijd geweest dat die politici eigenlijk alleen nieuwe gebouwen rond een nieuw Rijnplein aan ons dorpscentrum toevoegden. Niemand heeft er ooit over willen nadenken dat een stadscentrum een totale transformatie van de bestaande infrastructuur vereist. Als gevolg zijn onze politici blijven steken tussen het stadscentrum dat ze wilden bouwen, en het dorpscentrum dat ze daarbij niet willen loslaten. Zo groot is het verschil met die Grieken niet!
Daarbij gaat iedereen er maar vanuit dat als je ruimte schept, die ruimte ‘vanzelf’ wordt gebruikt. Nou, dat klopte al niet met de kantoorruimte, en met al die vierkante meters detailhandel gaat het ook verkeerd. Deels omdat men zich, Gunnar Daan voorop, fixeerde op gebouwen en infrastructuur. Deels omdat, binnen bestuur,  politiek én zakenleven, kennis van moderne retailing én retailplanologie in een vingerhoed kan. Als gevolg zitten we met te weinig ruimte voor de winkels die we eigenlijk nodig hebben, en wordt er teveel ruimte besteed aan winkels die daar vroeger wel, maar nu niet meer nodig zijn. Drie supermarkten is zonder meer al teveel, vooral omdat die NIET bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het winkelcentrum, veel aan- en afvoerverkeer kennen, en daarbij veel inwoners dwingen naar en van het stadscentrum te rijden. Als gevolg is onze, toch al kwetsbare, wegstructuur regelmatig overbelast door voertuigen die daar helemaal niet horen te zijn.

Maar er is nog een ander effect van dat oude, dorpse, denken op de ontwikkeling van de stad. Het college, niet gehinderd door kennis op dit terrein, telt gewoon de vierkante meters winkelruimte bij elkaar op, en komt dan tot de conclusie dat er geen “economische ruimte’ is om aan de overkant van het Thorbeckeplein winkelruimte te creëren. Dus, en dat komt natuurlijk prachtig uit, kan daar de hele ruimte worden ingenomen door het Cultuurhuis. Wat dat voor gevolg heeft voor de aantrekkelijkheid van dat Thorbeckeplein (aan de Aarzijde komen ook al geen winkels) laat zich raden, maar ons college stoomt rustig door op de eenmaal ingeslagen koers.

Kortom, De Julianastraat mag, door de lange blinde muur van Hoogvliet, haar functie als winkelstraat op den duur volkomen verliezen. Als Corio de winkelruimte in De Aarhof wil vergroten, zal die onderneming in de eerste plaats aan Albert Heijn denken, en wat de redding van de Raadhuisstraat zou moeten zijn, de parkeerplaats aan de Hofzichtstraat, wordt geblokkeerd door de auto’s van de klanten van een Hoogvliet supermarkt die daar al jaren niets te zoeken heeft.
Kortom, we beperken het aantal winkels in ons Stadshart bewust om de grote supermarktconcerns de wind in de zeilen te geven. Dát is visieloos omgaan met wat strak centrumbeleid zou moeten zijn. En zo blijft Ank de Groot’s kleinschalige dorpshart vanzelf behouden.

Die Gunnar heeft natuurlijk helemaal gelijk dat de huidige invulling van de nog even bestaande winkelruimte aan het Thorbeckeplein armoedig is, maar het valt op dat ook hij geen enkel woord wijdt aan de winkelruimte die daar straks NIET komt.

Nee, zolang wij Alphenaren ons gemeentebestuur niet duidelijk maken dat we voor de honderden miljoenen Alphense Euro’s toch echt een Stadscentrum, en geen veredeld Dorpscentrum verwachten, wordt dat hele ‘Stadshartplan’, ooit begonnen als ‘De Brug centraal’, een deceptie. Daar kunnen alle gebouwen die wél voldoen aan de visie van Gunnar Daan, ook niets aan veranderen.