Microstores, U hebt dat de afgelopen weken kunnen lezen, gaan helpen wat leven in ons stoffige Stadshart te brengen. Microstores maken het Stadshart afwisselender en attractiever. Ze vormen tegelijkertijd een springplank voor jonge ondernemers. Deze kleine winkels en kiosken hebben immers weinig dure vierkante meters nodig, weinig energie, weinig voorraad en weinig personeel. Ze geven daarbij een extra impuls door A-merken indringend aan de consument te tonen. Allemaal voordelen dus, waarom zijn ze er dan nog niet of nauwelijks, zult U denken!
Nou, dat komt eigenlijk door een simpele maar hardnekkige combinatie van conservatisme en eigen belang. Politici, stadsbestuurders, winkeliers en verhuurders proberen altijd en overal de status quo zo lang mogelijk te handhaven. In Alphen aan den Rijn klonk nog niet zo lang geleden zelfs de roep om de ‘goede oude tijd’ weer in waarde te herstellen. Sommigen zien de terugkomst van de jaren vijftig winkeltjes aan de Lage Zijde als een serieuze mogelijkheid ons Stadshart weer aantrekkelijk te maken voor alle Alphenaren. Nee, het is goed dat we in Alphen zoveel mogelijk redden van het beetje oud wat we nog hebben, maar je maakt een hedendaagse consument echt niet meer blij met een melkboer in ons Stadshart. Intussen knabbelen grootschalige winkels buiten de stad, steeds sneller en beter met de auto bereikbaar, steeds meer omzet weg uit het centrum. Er komen steeds minder mensen uit de regio omdat de eigen dorpen steeds betere winkelvoorzieningen krijgen (Digros in Ter Aar, Hema in Bodegraven) Ook zijn de omringende steden voor consumenten nu al aantrekkelijker dan ons eigen Stadshart (Zoetermeer, Gouda, Woerden, Leiderdorp, Leiden) . Steden die ook steeds meer Alphenaren trekken!
Een situatie die erger wordt als Alphen aan de Lage Zijde één grote bouwput is geworden, in het kader van de ‘Upgrade Lage Zijde’. Het wordt allemaal vast prachtig, maar intussen zullen vele ondernemingen het in de tussenliggende jaren niet redden. Maar ja, daarover willen politici, ondernemers én ondernemersverenigingen niet eens denken, laat staan praten. Nee, ondernemend Alphen aan den Rijn gaat liever failliet dan dat het verandert. En de politiek pompt miljoenen in een stadscentrum dat zichzelf zo geen toekomst geeft, het is eigenlijk niet te geloven. Want als ondernemers daar geen geld meer verdienen, zijn die panden in onze binnenstad niet meer te verhuren en loopt letterlijk iedereen klappen op. Vooral de Alphense consument, maar die overleeft het wel. Door gewoon te gaan winkelen in die omringende plaatsen, of door meer op internet te kopen.
Nee, als het Alphense Stadshart wil groeien en bloeien, dan heeft het niet alléén vernieuwingen als deze ´Micro Stores´ nodig. Dat stadshart heeft een citymanager nodig die zich, anders dan de Kamer van Koophandel, Winkelstad Alphen (nu óók VOA) niet inzet voor het belang van de zittende ondernemers, maar voor een groeiende aantrekkelijkheid van ons Stadshart. En dat is bepaald niet hetzelfde! Die belangenbehartigers zullen immers iedereen die mogelijkerwijs een gevaar vormt voor één of meerdere leden, gewoon tegenhouden. Zoals ze dat al zolang hebben gedaan, zodat ons ‘Stads’hart er nog grotendeels als een ‘Dorps’hart bij ligt. De politiek steunt hen hierin, door niet alleen de huidige winkeliers bij alles te betrekken wat er in ons stadshart verandert, maar hen ook, via de branchecommissie, in hun eigenbelang te steunen. Die branchecommissie, een reliek uit de vijftiger jaren, zegt ordening te willen brengen in datgene wat U als consument in ons stadshart wordt geboden. Maar winkels houden zich bijna allemaal met verschillende branches tegelijkertijd bezig, het begrip ‘branche’ is in de moderne detailhandel niet langer relevant. Nee, die branchecommissie zou snel concluderen dat er al voldoende aanbod (vanuit de gevestigde winkeliers) is in handschoenen of paraplu’s en dat de Alphenaar meer en mooier aanbod uit die kiosk dus wel onthouden kan worden. Nee, Alphen aan den Rijn moet het aandurven haar stadshart te runnen als een bedrijf, met een professionele manager aan het roer in plaats van de clubjes amateurs die zich daarmee op dit moment bezighouden. En de politiek moet deze man of vrouw vleugels geven door het omvormen van ons Stadshart tot een Bedrijven Innovatie Zone, waarin bedrijven én gemeente participeren. Het plan van 1 miljoen Euro voor het stadshart moet nieuwe initiatieven als de Micro Stores een ferme basis voor ontwikkeling en ontplooiing geven. Dat is goed voor die Micro Stores, voor ons hele stadshart, voor de Alphense consument en uiteindelijk ook voor die ondernemers die zich wel tijdig aan de maatschappelijke en planologische veranderingen kunnen en willen aanpassen.
De sleutel ligt bij de politiek. Het is jammer dat die politiek al maanden meer met zichzelf, dan met de gemeente Alphen aan de Rijn, of met ons Stadshart, bezig is. Zij moeten niet ruziën, maar actief werken aan die BIZ, aan vergunningen voor jonge ondernemers, en voor infrastructurele aanpassingen. Want die Microstores hebben natuurlijk wel elektriciteit nodig, een aansluiting op waterleiding en riolering, en uiteraard een vestigingsvergunning!
Reinder Koornstra, geboren in 1947 in Friesland, woont sinds 1972 in Alphen aan den Rijn. Hij is retailplanoloog en bemoeit zich met de planning van winkelcentra. Hij schreef boeken en artikelen over CRM, Marketing Communicatie en New Media. Hij was al jong bedrijfsleider bij Vroom & Dreesmann, werd uiteindelijk divisiedirecteur bij een groot farmaceutische bedrijf en had een telemarketing bedrijf. Werkte daarna twintig jaar als docent en onderwijsontwikkelaar aan Avans Hogeschool in Den Bosch. Hij is getrouwd met Hiljonda, heeft drie kinderen en vijf kleinkinderen Hij was ooit lid van het bestuur van het buurtcentrum Ridderveld, redacteur van de buurtkrant, secretaris van De Alphense Watervrienden en bestuurslid van de Alphense Sportraad. Landelijk was hij actief als voorzitter van de Sales Management Association, in commissies van het Nederlands Instituut voor Marketing en als projectleider Nima opleidingen bij het ISBW. Ook was hij jaren bestuurslid van welzijnsorganisatie 'Lava Team' in Drunen. Hij was vijf jaar politiek actief voor LA / AS en heeft twee perioden in de gemeenteraad gezeten. Nu gaat hij zich weer richten op wetenschappelijk onderzoek en het adviseren van gemeenten, projectontwikkelaars en winkeliersorganisaties op het gebied van retailplanologie.
Reinder is sinds januari secretaris van de lokale omroep AlphenStadFM/TV en sinds februari ouderling in de gemeente Adventskerk. Hij is lid van het koor Min Ghesellen o.l.v. Simon Stelling in Nieuwkoop.
Daarnaast schrijft hij boeken en artikelen over zijn vakgebied
De tweede editie van zijn boek "Marketing voor Retailers" kwam in maart 2011 uit.
Machiel van der Schoot schreef,
26/04/2010 om 21:28
Hou nou toch op Reinder,
je bent niet van deze wereld. Als iemand een eigen microstore wil beginnen en daar ook een boterham net iets boven het minimum aan over wil houden, moet er ieder jaar minstens 60.000 Euro verdiend worden. Dat staat gelijk aan een omzet van 150.000 (ruim 600 per dag!) Dat kan je in een micro-store nooit halen. Dat werkt wel in ontwikkelingslanden waar ze blij zijn met 10 Euro per dag, maar niet in Nederland.
Wake up!
Machiel van der Schoot schreef,
26/04/2010 om 21:29
Ik had je al eens uitgedaagd om met een begroting te komen van zo’n winkeltje, maar dat heb ik nooit gezien. Voorlopig zijn het dus gewoon praatjes.
Dick Kalkman schreef,
27/04/2010 om 10:01
Wat Machiel voorstelt is prima. Dat haalt het ijs uit de lucht, geeft onze gemeente richting, maakt validatie mogelijk en kan tevens potentiële ondernemers houvast geven. Reinder, zo’n micro-businessplan moet voor jou als marketeer toch een eitje zijn!
In de usa zag ik recent ook veel van die microstores. Echter wat Machiel in Azie zag was ook daar van toepassing. Enerzijds in dure en heel drukke malls, mooie microstores met A(+)merken en in redelijk drukke farmermarkets /junkmarkets met ‘look alikes’.
Een enorme spreiding in investeringen, maar in beide gevallen druk op de inkomsten. Kon slechts enkele product-markt combinaties vinden waar er behoorlijk gedraaid werd. Vaak waren dat franchisers met mode gerelateerde A++ producten en/of wat technische FMCG services / producten.
Ben benieuwd!
Reinder Koornstra schreef,
27/04/2010 om 19:34
Beste Dick,
Als die ondernemers advies willen, kunnen ze me bellen voor een afspraak. Als (nu) de VOA, de KvK, de wethouder of welke politieke of maatschappelijke groepering er met me over wil praten, prima, dan kom ik. Maar ik ga geen imaginair businessplan voor een imaginaire micro-store in een imaginaire productcategory publiceren. Dat kan iedereen in de nieuwe druk van mijn boek gaan lezen. In de huidige staat overigens een compleet overzicht voor een dorps- of buurtwinkel. Zoals je weet vormen dat soort winkels een eerdere ‘hobby’ van mij. En dát schema komt gewoon overeen met wat een SPAR, CoopCompact of Troefmarkt hanteert. Voor dit soort winkeltjes zijn m.i. geen vergelijkende standaarden, dus die moeten opnieuw worden opgezet en onderzocht.
Je moet alleen wel bedenken dat ook voor micro stores geldt dat niets zo lokaal is als retail. In de afleveringen I en II is het businessmodel geschetst. Dat kenmerkt zich door een assortiment met hoge toegevoegde waarde (dus een hoge Bruto Winst) en extreem lage kosten door weinig vierkante meters, weinig energiekosten en minimale personeelskosten. Daarbij zal in vrijwel alle gevallen sprake zijn van het geheel tot gedeeltelijk financieren van de voorraad door de leveranciers. Als je dat tenslotte koppelt aan een effectieve webshop, gedreven via uitgekiende affiliate sites (die je ook alleen betaalt als er verkocht is), ontstaat een financieel plaatje dat zich helemaal niet laat vergelijken met een ‘standaard winkel’, wát dat ook mag zijn. Een micro-store is in mijn visie iets heel anders dan die ‘standaard’ winkel in zakformaat.
Machiel van der Schoot schreef,
27/04/2010 om 20:25
Beste Reinder,
je maakt er je met een Jantje van Leiden van af. Je lijkt sprekend op Dick Scheringa. Die zei ook niets en verwees naar z’n boek.
Micro-stores zijn gewoon niet haalbaar in Nederland!!! Minimale personeelskosten schrijf je: waar moet de ondernemer dan van leven?
Dick Kalkman schreef,
28/04/2010 om 00:03
Beste Reinder,
Toch de uitdaging: Welke /ustores kunnen in Alphen overleven? Daar moeten toch (bestaande) concrete voorbeelden van zijn, of is Alphen zo uniek dat het alleen alhier kan?
Het andere model dat je nu inbrengt (de webshop + fysieke outlet) is bekend. Je ziet dat regelmatig in de praktijk, maar dan wel buiten het centrum. Dit daar er toch vaak een magazijn aan verbonden is en/of er door de aard van de werkzaamheden minder interferentie van winkelend publiek wenselijk is. Ook hier geldt dat de hoge m2 kosten van locaties in het centrum ongewenst (zeker voor starters) zijn.
Daar zijn wel een aantal uitzonderingen op, maar dat zijn vooral zeer specialistische (longtail) winkels in de periferie van het centrum, vaak met een woonhuis er boven.
Reinder Koornstra schreef,
28/04/2010 om 08:35
Beste Dick,
De “re-invention” van een bestaande winkelformule door de integratie van een website/webshop is in ieder geval binnen retailend Nederland een groot probleem waarover, ondanks een rij van congressen en symposia, veel kennis en visie ontbreekt. Vrijwel geen winkelformule lijkt door te willen hebben dat het toevoegen van een website betekend dat je hele winkelformule mee moet veranderen. Als gevolg hebben ze winkels, en een website daarnaast, die elkaar nauwelijks ondersteunen.
Bij de opzet van een dergelijke micro-store heb je dat probleem niet, omdat je van meet af aan kunt werken aan die combinatie.
Ik vrees dat, waar ik mik op een innovatief, niet bestaand winkeltype in ons land, jij toch denkt vanuit het kader van bestaande winkeltypes. Dán heb je opeens heel veel vragen. Het probleem is dat de grote detailhandelsorganisaties nog slechts in de mantra groot, groter, grootst leven en dit soort ontwikkelingen ook zelf geen ruimte geven. Gegeven de tegenvallende resultaten zouden ze anders moeten gaan denken, maar helaas, ook daar viert conservatisme hoogtij.
Natuurlijk is dit concept niet speciaal bedoeld voor Alphen, ik denk alleen dat met name ONS stadshart een dergelijke impuls mist. Niet voor niets ‘zeuren’ zoveel consumenten over de voorspelbaarheid in ons Stadshart. Nou, dat wordt er niet beter op als op de dezelfde oppervlakte de bestaande winkels groter worden. Want dat betekent voor het, ondanks forse bouwplannen nauwelijks vergrote, stadshart aan de Lage Zijde dat er alleen maar minder winkels komen, en het winkelcentrum niet aantrekkelijker, maar saaier wordt. Dát is de reden waarom ik denk dat de micro-stores in ieder geval OOK voor Alphen een oplossing zouden kunnen zijn. Die geven diversiteit in het aanbod zonder een noemenswaardige aanslag op de schaarse vierkante meters.