De voorgaande column ging over city marketing voor onze stad, een begrip dat nog door veel te veel mensen, zakenlui, politici en gemeentebestuur, wordt verbonden aan het wel en wee van ons stadshart. Maar onze gemeente is veel groter dan ons stadshart, en de aantrekkelijkheid van onze gemeente wordt door veel meer bepaald dan door de kwaliteit van ons stadshart alleen.
Zelf maak ik me al jaren druk voor centrum management in Alphen aan den Rijn, NAAST city marketing. Want we hebben ons centrum dan wel tot Stadshart benoemd, maar er nooit aan hebben gedacht daar ooit een Stadscentrum van te maken. Daarom functioneert ons ‘Stadshart’ nog vooral als dorpscentrum en zonder Centrum manager zie ik dat niet veranderen.
Daarom wil ik U graag een aantal voorbeelden schetsen van plaatsen waar dat anders, en beter, is. Vandaag een verslag uit Tiel.
Zaterdag zijn we gaan winkelen in de oude Hanzestad Tiel aan de Waal. Waarom? Nou, gewoon omdat Tiel eigenlijk alles is wat Alphen niet is. Ja, er wordt ook een containerhaven gebouwd, maar voor de rest? Alles is anders.
• Hoewel Alphen ouder is dan Tiel, was die plaats al in de vroege middeleeuwen een belangrijke handelshaven. Dat is nog altijd te zien aan de hele binnenstad, hoewel daar, o.a. door een bombardement, wel het een en ander aan historische panden is verdwenen.
• Hoewel Alphen veel groter is dan Tiel, dat maar 41.000 inwoners telt, en het winkelhart met 190 winkels kleiner is dan ons stadshart, is dat niet te merken aan de keus in winkels die wordt geboden, en vooral niet aan het aantal terrasstoelen dat meer dan het dubbele bedraagt van wat er in Alphen te vinden is. Terrasstoelen die, op deze zonnige zaterdag, ook nog vrijwel allemaal bezet zijn.
• Wat in Tiel opvalt, is het grote aantal unieke winkelformules. Hoewel de meeste‘ketens’ ook hier een vestiging hebben, zijn het met name lokale winkels die het gezicht én de aantrekkelijkheid van het L-vormige stadscentrum bepalen. Op één van die winkels, modegigant Blijdesteijn, ga ik verder in op mijn blog http://www.beleefalphen.web-log.nl.
• “Even over de markt lopen” is er in Tiel niet bij. Eén poot van de “L” biedt elke zaterdag aan beide kanten een keur van marktkramen en dát is nou juist de poot waar je het ene terras na het andere vindt.
• Natuurlijk vind je in dit Stadscentrum GEEN supermarkt. Daarvoor moet de Tielenaar naar de wijkcentra, zoals het hoort! En je vindt er ook geen MediaMarkt, maar wel de Xenos die we in Alphen node missen.
• Het is wat zoeken naar een parkeerplaats, maar we zijn opnieuw binnen korte tijd onze auto kwijtgeraakt, vlak bij het centrum, en tegen lage kosten, zeker vergeleken met Alphen.
Ik had het er al over dat Tiel al duizend jaar geleden dé handelsplaats was van de wijde omgeving. Blijkbaar is dat nog steeds het geval, want wat is, gezien het geringe aantal inwoners van de plaats zelf, anders de reden waarom men in Tiel over zoveel winkelkeus kan beschikken. De hele omgeving, zelfs van de overkant van de Waal (pont) komt in Tiel winkelen én/of te boemelen.
Om met dat laatste te beginnen, natuurlijk willen de Alphense winkeliers graag dat ook consumenten van buiten Alphen hier komen winkelen, maar waarom zouden die dat nou doen? De Oude Rijn vormt een groot probleem voor ons ‘centrumgevoel’, maar isoleert de bewoners niet op de manier als Lek, Waal en Maas dat doen. Vanouds trekken de stadscentra van Gouda, Woerden en Leiden, net als Tiel, al consumenten naar hun stadscentra, nadien zijn nieuwe stadscentra in Zoetermeer en Hoofddorp tot stand gekomen en hebben allerlei grotere dorpen (Bodegraven, Boskoop) in de omgeving hun eigen dorpscentra ingrijpend verbeterd. Nee, het Alphense Stadshart moet het doen met de eigen inwoners, en alle moeite dat te veranderen is boter aan de galg gesmeerd.
Nu zijn er in onze stad steeds meer winkels te bezoeken, en zijn andere winkels zowel vergroot als verbeterd. Toch is de praktijk dat winkeliers en de weinige horeca ondernemers hopeloos verdeeld zijn over verschillende winkeliersverenigingen. Kortom, Alphen heeft wel een Stadshart, maar oogt niet er niet naar. Daarbij, de Oude Rijn blijft een geweldig obstakel, zeker in de zomerperiode, en met drie supermarkten is dat stadshart nog veel de plaats waar de Alphenaar snel boodschappen doet. Veel te weinig stadgenoten gaan daar een hele middag ‘winkelen’, wat in Tiel wél het geval is. Dat kán natuurlijk wel, maar het gebeurt gewoon niet. Het ‘zien en gezien worden’ in ons Stadshart is immers, een paar terrassen op het Rijnplein, langs de Rijn en bij het Thorbeckeplein daargelaten, nauwelijks aan de orde. Nee, Alphenaren gaan naar het Stadshart om iets te kopen, niet, in meerderheid tenminste, om te winkelen, of gewoon te boemelen. En dat wordt, ondanks alle nieuwbouw, alleen maar slechter. Daaraan moet snel een halt worden toegeroepen en aangezien de ondernemers dat zelf niet blijken te kunnen (of te willen), is er een centrummanager nodig om zich daaraan, dag in, dag uit, te wijden. Met de nieuwgevormde BIZ constructie en een stichting voor het hele Stadshart, moet dat lukken. Maar niet zonder geld, en daarover heb ik het al eerder gehad. En daarvoor kijk ik, helaas als uitzondering, in eerste instantie naar de ondernemers, en pas later naar de gemeente.
Reinder Koornstra, geboren in 1947 in Friesland, woont sinds 1972 in Alphen aan den Rijn. Hij is retailplanoloog en bemoeit zich met de planning van winkelcentra. Hij schreef boeken en artikelen over CRM, Marketing Communicatie en New Media. Hij was al jong bedrijfsleider bij Vroom & Dreesmann, werd uiteindelijk divisiedirecteur bij een groot farmaceutische bedrijf en had een telemarketing bedrijf. Werkte daarna twintig jaar als docent en onderwijsontwikkelaar aan Avans Hogeschool in Den Bosch. Hij is getrouwd met Hiljonda, heeft drie kinderen en vijf kleinkinderen Hij was ooit lid van het bestuur van het buurtcentrum Ridderveld, redacteur van de buurtkrant, secretaris van De Alphense Watervrienden en bestuurslid van de Alphense Sportraad. Landelijk was hij actief als voorzitter van de Sales Management Association, in commissies van het Nederlands Instituut voor Marketing en als projectleider Nima opleidingen bij het ISBW. Ook was hij jaren bestuurslid van welzijnsorganisatie 'Lava Team' in Drunen. Hij was vijf jaar politiek actief voor LA / AS en heeft twee perioden in de gemeenteraad gezeten. Nu gaat hij zich weer richten op wetenschappelijk onderzoek en het adviseren van gemeenten, projectontwikkelaars en winkeliersorganisaties op het gebied van retailplanologie.
Reinder is sinds januari secretaris van de lokale omroep AlphenStadFM/TV en sinds februari ouderling in de gemeente Adventskerk. Hij is lid van het koor Min Ghesellen o.l.v. Simon Stelling in Nieuwkoop.
Daarnaast schrijft hij boeken en artikelen over zijn vakgebied
De tweede editie van zijn boek "Marketing voor Retailers" kwam in maart 2011 uit.
Theo schreef,
24/04/2011 om 17:37
Beste Reinder, met belangstelling las ik zojuist je colomn en was, zeker tot de laatste 8 regels, het in grote lijnen best met je eens. In meerdere steden heb je inderdaad gezellige terrasjes tussen de winkels en ga je voor je plezier “:winkelen"en niet naar een winkel om iets te kopen.
Echter toen jij ging positief schreef over de BIZZ, moest in spontaan mijn mening over je stukje herzien.
Allereerst is de BIZZ voor de aankleding (lampjes tijdens de kerst) en het loopje van Sinterklaas en niet voor het aankleden van het centrum.
En dat is juist hetgeen, mits Alphen iets wilt gaan worden, er echt moet gebeuren. Dat heeft geen penny met de BIZZ te maken.
Dat de rijn tussen de hoge en lage zijde ligt is hooguit kostbaar, maar niet overkomelijk. Ik zou voorstellen een pontje thv (bv) van Beijeren en dan winkels in de Julianastraat?Emmastraat, zodat de mensen een rondje kunnen lopen. En gezellig over de rijn over varen. Maar nee, “ons” gemeentebestuur stopt liever een kapitaal in (bijna alleen maar) onnodige projecten en vermoord de gezelligheid rond het Thorbeckeplein. Door zeer veel geld uit te geven aan de opkoop van panden, wordt de huur zo hoog dat geen (kleine) ondernemer er nog in stapt. Zie wat er nu al gebeurt in de St.Jorisstraat. 2 Panden staan al leeg. Een waar telefoonkopen.nl in heeft gezeten. (hij is nu dicht getimmerd) Ruimte is nog geen 40m2 en kost meer dan 35.000 per jaar aan huur. Daarnaast komen er gewoon nog servicekosten (300,- per maand)(is geen EGW) en promotie bijdrage (1100.- per kwartaal) bij. Dit bedrag gaat geen enkele (verstandige) ondernemer betalen. En daarom zie je bij ons in het centrum geen Xenos, Action of andere trekkers.
Als je een leuk centrum wilt hebben, zoals in Gouda of Leiden, moet je zorgen dat je een A1 locatie ook voor een A1 kan hurene. En niet voor een goudprijs. Daar doet een Citymanager niets aan af. Wel een gemeente die zorgt dat huren betaalbaar blijft. Geloof me, (ik ben net met mijn winkel uit Alphen verhuisd) ik ben zo terug als ik een betaalbaar pand kan huren. En met mij velen.
Reinder Koornstra schreef,
25/04/2011 om 11:44
Beste Theo,
De Experimentenwet Bedrijven Investerings Zone (BIZ) beoogt de financiering van gezamenlijke activiteiten binnen een bepaald gebied, hier ons Stadshart, te regelen. Hierbij is het uitgesloten dat bepaalde bedrijven, de ‘freeriders’, meeliften op de inspanningen die andere bedrijven doen om het hele gebied aantrekkelijker te maken. In Alphen leidde dit meeliftgedrag ertoe dat in veel winkelstraten de feestverlichting ontbrak en dat zelfs de komst van Sinterklaas op losse schroeven stond. Ik weet dat veel winkeliers, horecamensen én politici denken dat die BIZ alleen bedoeld is om die verlichting en die Sinterklaasviering in stand te houden. Met het huidige budget, samengesteld door elke onderneming € 400 per jaar te laten betalen, is ook niet veel méér mogelijk. Maar de wet is er niet gekomen om te houden wat we hebben, maar om het op bedrijfsterreinen en in winkelcentra mogelijk te maken allerlei nieuwe, bedrijfoverstijgende, activiteiten te ontplooien. Om dat te kunnen doen heb je dus meer geld nodig, en een centrummanager om ervoor te zorgen dat dit geld goed besteed wordt.
Uiteindelijk leidt die redenering tot wat ik al jaren geleden publiceerde als ‘Visie en Ambitie voor ons Stadshart’, het veelbesproken en bekritiseerde plan van 1 miljoen. Overigens geen 1 miljoen EXTRA, boven op wat er nu allemaal al aan activiteiten in het Stadshart wordt besteed. Je had het zelf al over een verplichte promotiebijdrage vanuit de verhuurder van het ‘Rijnplein’.
Wat die A1 status van ons Rijnplein betreft, dat is gewoon flauwekul. Tegenwoordig heeft elk dorpsplein een A1 status, met als enige reden dat daarmee een hogere huurprijs gevraagd kan worden. En omdat, nog niet zolang geleden, bij de grote winkelketens het geld niet op kon, waren die bereid dat geld er ook voor te betalen. Tenslotte zijn kosten geen probleem zolang die maar in voldoende mate terugverdiend kunnen worden. Maar het aantal bezoekers, en dus de omzetkansen, lopen in Alphen alleen maar terug. Dát is het probleem in Alphen en dan gaan die huurpenningen tellen! Voor kleine én grote winkeliers. Maar juist omdat dit probleem er is, is het belangrijk dat er een centrummanager komt om er iets aan te doen. Ieder voor zich, zoals nu, leidt alleen maar tot een nog zwakkere positie. Ik vind het overigens jammer dat jij daardoor je winkel in het Stadshart moest opgeven. Ik vrees dat je niet de laatste zult zijn, tenzij er nu eens spijkers met koppen worden geslagen.
Hans Kroon schreef,
26/04/2011 om 09:22
Ga dan eens lekker boemelen in Haarlem. Bekijk mijn foto’s van Haarlem op Facebook. Het is nu het seizoen om op het terrasje van café-restaurant Brinkmann op de Groote Markt in de zon te zitten om van een kopje koffie of een glaasje bier te genieten. Lekker lopen in de Grote Houtstraat, het hele oude stadscentrum is verboden voor auto’s en is alleen voor voetgangers.