Als jong bedrijfsleider bij Vroom&Dreesmann was ik daarnaast een enthousiast bestuurslid van de plaatselijke winkeliersvereniging. Niet alleen omdat ik het leuk vond allerlei activiteiten voor de stad te organiseren, maar ook omdat elk evenement voor mij een manier betekende om de omzet van mijn filiaal weer eens op te krikken. Tenslotte werd ik niet betaald om als ‘centrummanager’ ook buiten de winkel evenementen op te zetten, maar met de nodige spin-off naar de eigen winkel werd dat juist aangemoedigd!
Toen ik zaterdag met mijn vrouw in het Stadshart liep, viel me op hoe slecht onze Alphense winkeliers de kunst beheersen om evenementen hun eigen winkel in te trekken. Collectief, want het was de VOC blijkbaar teveel moeite de feestverlichting alvast op te hangen. Een misser van formaat, want zo gauw het donker werd, maakten de vele klanten dat ze wegkwamen, naar hun warme en verlichte huiskamer! Alleen in De Aarhof leken de feestdagen echt aangebroken.
Natuurlijk zijn er uitzonderingen (ik heb er vast wel een paar gemist), zoals bakker Stevers die meer aan Sinterklaas deed dan de rest van zijn collega’s aan die Hoge Zijde bij elkaar! Ook bij ICI Paris en concurrent Douglas nodigden etalage, winkelaankleding én passende aanbiedingen de klant uit het opgewekte Sinterklaasgevoel om te zetten in de koop van leuke cadeautjes voor familie en vrienden. Maar ja, kerstbomen in de etalage zoals bij Anna van Toor vormden natuurlijk een absoluut dieptepunt. En de alomtegenwoordige Sander de Nie vertelde me dat hij zelfs al een paar kerstmeisjes had gespot die de Sinterklaasdrukte wilden misbruiken om kerstfolders te verspreiden. Bah!
Het barstte van de zwarte pieten in ons centrum, Pietenorkesten leken met elkaar te wedijveren in volume, maar de winkels hadden net zo goed dicht kunnen zijn, die deden NIET aan het festijn mee. Nee, het lijkt erop dat de Alphense (Nederlandse) winkelier liever uit gemakzucht het Sinterklaasfeest de nek omdraait, om zich alleen nog maar te richten op de kerstdagen.
Daarmee zetten ze hun kip met gouden eieren op het kerstmenu!
Nu speelgoedwinkel Intertoys is verhuisd naar een onbestemde plaats ergens achter de MediaMarkt, had ik niet anders gedacht dan dat de winkel zich in deze tijd, en zeker rond de intocht van Sinterklaas, duidelijk zou manifesteren. Nou, totaal niet. Nadat de klant allang middels een breed spandoek is bedankt voor zijn aanwezigheid in het Stadshart, duikt alsnog deze typische Sinterklaaswinkel op. Alleen ziet die er vrijwel net zo uit als in de andere weken van het jaar. Wéér een winkelier die zijn klantentrouw van het Thorbeckeplein zwaar overschat, lijkt me.
Tja, onze supermarkten, zo meldde Edwin ten Brink me, liggen vol met Sinterklaasspullen. Maar, beste Edwin, die pepernoten en chocoladeletters liggen er al vanaf augustus. Toevallig bezocht ik nog geen week geleden een vestiging van Kaufland in Kleve. Daar kon je nergens in die (grote) winkel de kerstartikelen, eetbaar of niet, ontlopen, en dat is in Nederland toch, rond Sinterklaas, nérgens in onze supermarkten het geval.
Natuurlijk ken ik het verhaal dat de modesector meer heeft aan de kerstverkopen dan aan Sinterklaas, en dat is natuurlijk waar. Maar waarom pak je zo breed uit met feestkleding voor de Kerst als je klanten nog helemaal in Sinterklaassfeer zijn? Natuurlijk heeft elke kledingwinkel artikelen die prima geschikt zijn als Sinterklaascadeau. Die leg je dan zichtbaar vooraan in de winkel, in plaats van de ouderwetse ‘pakjessfeer’ geweld aan te doen met een Kerstetalage. Ik weet maar al te goed dat dit veel extra werk betekent, maar dan heb je tenminste je klanten direct NA Sinterklaas weer een heel ander winkelbeeld te bieden. Verandering van spijs doet eten, toch? Na de kerstdagen ga je dan nog een keer alles omzetten, met, op Duitse wijze, meer aandacht voor feestjes rond de jaarwisseling! Als je dan ook nog samenwerkt met andere detaillisten en horecagelegenheden, kun je zo in twee maanden DRIE keer je winkelbeeld totaal veranderen. Daarmee ga je niet alleen mee met de beleving van je klant in deze maanden, je versterkt die beleving!
Maar NIETS van dit alles!
Onze winkeliers zitten in overgrote mate mopperend in hun winkels te wachten op klanten die NIET komen. Dat doen ze het hele jaar al niet, dus lijkt het me ongepast optimisme te denken dat het aan het einde van dit jaar allemaal wel goed komt.
Ook stond ik erover verbaasd dat die winkeliers niet te hoop liepen om advertentieruimte te krijgen rond het gloednieuwe Sinterklaasjournaal, een samenwerkingsverband tussen AlphenStadFM/TV en het Vakantiespel. Maar nee, hoewel het aantal reacties minstens doet vermoeden dat veel Alphense kinderen, én hun ouders, naar dat journaal keken, bleek van een stormloop op die advertentieblokken geen sprake te zijn. Nou ja, des te beter voor degenen die deze kans wél grepen. En waar bleven de Sinterklaasadvertenties in de bladen?
Tja, en wat kun je allemaal wel niet doen rond het ‘Winterspektakel’ op het Rijnplein, en de ‘Kerstmarkt’ op het Thorbeckeplein. Hoeveel kinderen zullen zich wel niet in en uit het kersttreintje tussen beide pleinen persen? Ik wed dat de nodige winkeliers daar niet op inspelen, er zelfs alleen maar over zullen mopperen! Zoals ze dat ook doen rond de Jaarmarkt! Ook al zo’n kans die velen laten lopen.
Nee, ik hoop echt dat de modale Alphense winkelier eens wakker wordt, en ziet wát voor kansen hij of zij alleen maar hoeft op te rapen! Klagen helpt niet, tenslotte, en de consument heeft totaal geen boodschap aan jouw tekort aan inkomen! Dus, doe er wat aan, er zijn genoeg mensen die je willen helpen kansen te scheppen. Zoals de auteur van dit stuk, bijvoorbeeld.
Reinder Koornstra, geboren in 1947 in Friesland, woont sinds 1972 in Alphen aan den Rijn. Hij is retailplanoloog en bemoeit zich met de planning van winkelcentra. Hij schreef boeken en artikelen over CRM, Marketing Communicatie en New Media. Hij was al jong bedrijfsleider bij Vroom & Dreesmann, werd uiteindelijk divisiedirecteur bij een groot farmaceutische bedrijf en had een telemarketing bedrijf. Werkte daarna twintig jaar als docent en onderwijsontwikkelaar aan Avans Hogeschool in Den Bosch. Hij is getrouwd met Hiljonda, heeft drie kinderen en vijf kleinkinderen Hij was ooit lid van het bestuur van het buurtcentrum Ridderveld, redacteur van de buurtkrant, secretaris van De Alphense Watervrienden en bestuurslid van de Alphense Sportraad. Landelijk was hij actief als voorzitter van de Sales Management Association, in commissies van het Nederlands Instituut voor Marketing en als projectleider Nima opleidingen bij het ISBW. Ook was hij jaren bestuurslid van welzijnsorganisatie 'Lava Team' in Drunen. Hij was vijf jaar politiek actief voor LA / AS en heeft twee perioden in de gemeenteraad gezeten. Nu gaat hij zich weer richten op wetenschappelijk onderzoek en het adviseren van gemeenten, projectontwikkelaars en winkeliersorganisaties op het gebied van retailplanologie.
Reinder is sinds januari secretaris van de lokale omroep AlphenStadFM/TV en sinds februari ouderling in de gemeente Adventskerk. Hij is lid van het koor Min Ghesellen o.l.v. Simon Stelling in Nieuwkoop.
Daarnaast schrijft hij boeken en artikelen over zijn vakgebied
De tweede editie van zijn boek "Marketing voor Retailers" kwam in maart 2011 uit.
M. Jacobs schreef,
21/11/2011 om 17:25
Beste mijnheer Koornstra,
Alphen aan den Rijn kent ondernemers en winkeliers, da’s in andere steden niet anders.
Winkeliers klagen voornamelijk, terwijl ondernemers met een winkel volop kansen zien. Gezien uw bovenstaande klaagzang laat het niet te raden onder welke groep ik u schaar.
Diezelfde ondernemers daarentegen hebben met groot enthousiasme met grote meerderheid van stemmen de BIZ op kunnen richten, waardoor er nu wel sfeerverlichting hangt door het hele centrum, en waardoor er nu wel een Sinterklaasintocht georganiseerd kan worden met meer bezoekers dan we ooit gezien hebben in het centrum.
Maar misschien heeft u wel gelijk, en had ik op Alphen Stad TV moeten adverteren in plaats van Alphen.com.
Reinder Koornstra schreef,
21/11/2011 om 20:36
Beste Mario,
Ik ben niet eens op de Atlas geweest, dit weekend. Maar grote evenementen als de intocht van Sinterklaas brengen consumenten in groot getal naar het Stadshart (zie foto in Alphen.CC). Juist daar verwacht ik dan ook veel activiteiten EN DIE ZIJN ER NIET!
Ik heb al jaren gepleit voor de oprichting van een BIZ, maar nu die er is zie ik dat er dus nog GEEN feestverlichting hangt.
En het heeft niet zoveel zin geld uit te geven voor de Sinterklaas intocht, als winkels zich alleen maar richten op de Kerst. Dan grijp je geen kans, maar dan breng je die om zeep. Dát is de strekking van deze column.
Geen klacht, gewoon een professionele constatering: “Waar zijn die gasten nu mee bezig”! Puur gericht op het gros van de centrumwinkeliers.
Hoewel ik toch 10 jaar lang als actieve retailer dit Sinterklaas/Kerstgebeuren heb mogen meemaken, sta ik nu verbaasd te kijken naar wat er NIET gebeurt.
Het is dus ook geen klacht, maar wel een aanklacht! En een herhaling van mijn stelling dat er niets van een commercieel centrumbeleid terecht komt zonder centrummanager.
En wat dat adverteren betreft, als individuele winkel moet je gewoon adverteren waar dat het meeste effect heeft. TV-reclame lijkt me vooral interessant voor de Atlas als geheel.
Martin Jacobs schreef,
21/11/2011 om 21:22
Beste mijnheer Koornstra,
Excuus, het is Martin.
Ik heb zojuist foto’s gezien van de sfeerverlichting in de v. Mandersloostraat, en ik moet zeggen…het ziet er super uit ! De komende dagen verandert de binnenstad in een sprookje, niet te vroeg mopperen.
Als je beter kijkt, dan zie je ondernemers wel degelijk ook hele leuke initiatieven ontplooien. Pietenfeest in de Aarhof, de buitengewoon succesvolle “Spaar je de Pepernoten” consumenten actie. Ik ga graag uit van het positieve ! En als ik heel eerlijk ben, dan vind ik dat het VOC ook zonder centrummanager al heel veel zaken uitstekend uitgevoerd heeft. Dat zijn wel mensen die hun nek uitsteken omdat anderen het niet doen.
Die centrum manager komt er wel, daar ben ik van overtuigd. Maar ook die kan niet veel uitrichten als ondernemers bij de pakken gaan neerzitten toch ?
Reinder Koornstra schreef,
22/11/2011 om 19:13
Sorry, beste Martin, maar het is ook wat verwarrend met alleen die M. in de familie Jacobs. Ja, als die feestverlichting er nog niet hangt, zou het wel te gek zijn. Maar die VOC wist toch ook van die intocht van Sinterklaas? Tenslotte betalen ze die grotendeels. Ik heb het ook niet over de Aarhof, stel zelfs dat daar wél aandacht was. Nee, het probleem ligt in de rest van de stad, ligt al jaren in de rest van het Stadshart.
Over die centrummanager kunnen we kort zijn. De vrijheid (met de verantwoordelijkheid) die ik vroeger bij Vroom&Dreesmann; had, heeft de tegenwoordige bedrijfsleider niet meer. En bedrijfsleiders of eigenaars van kleinere winkels hebben er gewoon de tijd niet voor, ook als ze het wel wilden. Kortom, de enige manier om niet alleen evenementen te organiseren, maar er ook voor te zorgen dat iedereen actief meedoet, is een centrummanager. Er kan nog zoveel meer gebeuren, en er moet ook zoveel meer gebeuren! Want ook die Alphenaar heeft in september 2% minder UITgegeven, als we dat doortrekken naar de rest van het jaar, dan spreken we over een klein kapitaal. Zaterdag die duizenden Alphenaren een extra uur in de stad houden had weer een klein beetje geholpen, toch?
Martin Jacobs schreef,
22/11/2011 om 21:47
Beste mijnheer Koornstra,
Helemaal mee eens dat er nog veel meer kan, mag en moet gebeuren. Ik ben dan ook blij dat we nu met de VOC (die eigenlijk staat voor alle enthousiaste en betrokken winkels in het centrum), een buitengewoon goede start hebben gemaakt. Immers, ook al had het een paar dagen eerder gekund, zonder diezelfde VOC had er sowieso helemaal geen sfeerverlichting gehangen, ik ben hartstikke trots dat we ondanks economische tegenwind toch de winkeliers hierin hebben meegekregen !
De bedrijfsleiders zijn tegenwoordig niet “vrij” genoeg, daar ben ik het zeker mee eens. Als ondernemer kun je versteld staan wat er soms gebeurt als je een kundige medewerker echt verantwoorlijkheid geeft (en dus niet alleen dat de kassa klopt). Je zult blij verrast zijn door iemands nooit ontdekte kwaliteiten !
De detailhandel gaat nog veel uitdagender tijden tegemoet. Winkels met een passieve bedrijfsleider in een standaard formule-conform winkeltje redden het echt niet in de toekomst. Ook bedrijfsleiders kunnen en moeten bij gaan dragen en mee gaan denken. Ook in het centrum van Alphen.
Al met al weet ik zeker dat we op de goede weg zitten !
Reinder Koornstra schreef,
23/11/2011 om 08:28
Let wel, Martin, de kritiek die ik heb op ondernemers en bedrijfsleiders, heb ik ook op hun bazen die tegenwoordig allemaal heel chique CEO heten. Die vinden dat ook niet altijd leuk. Blijkbaar is het niet in de mode om kritiek te krijgen.
N.B. Ik heb me al jaren ingezet om de politiek achter die BIZ constructie te krijgen. De eerste stap is gezet, prima, maar nu de volgende.